Πῶς θά ζήσουμε μέσα στόν σύγχρονο διωγμό τῆς Ὀρθοδοξίας.

~ Συνομιλία Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου με πρωτοπρ. Πέτρο Χιρς. 

Πρωτοπρ. Πέτρος Χιρς: "Πολλοί πιστοί φοβούνται πως δεν θα δούμε σύντομα μια άσπρη μέρα, πως έχει πολύ μέλλον ακόμα αυτή η κατάσταση μέχρι να γυρίσουμε στην κανονική μας ζωή. Και απορούν και μου λένε: "Τι θα κάνουμε;" Ιδιαίτερα από το εξωτερικό, έχω γράμματα πολλά και λένε: "Καλά εγώ είμαι μία ώρα από την εκκλησία και εκεί ο ιερέας μου δεν με αφήνει ούτε εξομολόγηση να κάνω. Πώς θα ζήσω; Τι να κάνω;" Υπάρχει πολλή αγωνία από τους πιστούς. Τι να τους πούμε;" 

Αρχιμ. Σάββας αγιορείτης: "Έχουμε το παράδειγμα των χριστιανών των πρώτων αιώνων. Οι οποίοι με μύριους κινδύνους πήγαιναν νύχτα και τελούσαν την θεία λειτουργία, κρυφά, μέσα στους τάφους των μαρτύρων, μέσα στις κατακόμβες, στα υπόγεια, με μύριες προφυλάξεις και με κίνδυνο της ζωής τους. Έτσι και τώρα το πρώτο που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι έχουμε έναν διωγμό. Δεν είναι αυτό ούτε τυχαίο ούτε αυθόρμητο. Είναι προσχεδιασμένο αυτό το θέμα του κορωνοϊού. Και υπάρχουν πάρα πολλά πειστήρια γι' αυτό και στο διαδίκτυο.

 

Πώς από χρόνια πριν, το 1980, ένα βιβλίο μιλάει γι' αυτό το πράγμα. Ή πως πριν από λίγο καιρό, μία γνωστή καμπαλίστρια, η Μαντόνα είχε κάνει αυτό το σόου, που έδειχνε τους ανθρώπους με τις μάσκες, - προβοσκίδες τις λέω εγώ. Αυτές όχι μόνο δεν προστατεύουν τον άνθρωπο, αλλά τον αρρωσταίνουν. Να το πούμε και αυτό. Μιλάω ως γιατρός τώρα. Η μάσκα δεν προστατεύει αυτόν που τη φοράει, αλλά τη φοράει για να προστατεύσει τους γύρω του. Αν δηλαδή είναι ασθενής, να μην μεταδώσει με τα σταγονίδια τον ιό. Ή αν είναι γιατρός και χειρουργεί, να μην μεταδώσει στον άνθρωπο, που έχει ανοιχτό μπροστά του, κάποια ασθένεια ή μόλυνση.  

Πρωτοπρ. Πέτρος Χιρς: "Πόσο μάλλον στον ναό." 

Αρχιμ. Σάββας αγιορείτης: "Πολύ περισσότερο μέσα στον ναό. Είναι απαράδεκτο. Είναι ολιγοπιστία. Είναι όπως είπαμε, βλασφημία του αγίου Πνεύματος. Αν το κάνουμε αυτό (το να φοράμε μάσκες) ή αν δεν φυλάμε τις άγιες εικόνες, που αποτελούν πηγή αγιασμού. Σύμφωνα με τους Ιερούς Κανόνες και μάλιστα της εβδόμης Οικουμενικής Συνόδου, όποιος δεν προσκυνά τις ιερές εικόνες αφορίζεται. Δηλαδή κόβεται (αποκόπτεται) από την εκκλησία. Είναι νεκρός πνευματικά. Αυτός δηλαδή ο άνθρωπος, δεν έχει σωτηρία, εάν δεν προσκυνά τις άγιες εικόνες. Είναι θέμα πίστεως, θέμα δογματικό, θέμα Ιερών Κανόνων. 

Και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να καλυφθεί κάποιος, δεν μπορεί δηλαδή να πει το είπε ο επίσκοπος, οπότε δεν θα το κάνω. Ο απόστολος Παύλος τι μας έλεγε; "Και εγώ ο ίδιος να σας πω κάτι άλλο, από αυτό που σας έχω πει μέχρι τώρα ή και άγγελος εξ ουρανού να σας το πει, δεν θα τον ακούσετε. Πόσο μάλλον ένας άνθρωπος, ένας επίσκοπος ή και σύνοδος ακόμα ολόκληρη ή και όλες οι σύνοδοι, - και πανορθόδοξος να γίνει, - που θα μας απαγορεύει την προσκύνηση των ιερών εικόνων ή τη θεία μετάληψη ή την προσκύνηση της χειρός του ιερέως, αυτό είναι αντίθετο με τους ιερούς κανόνες και δεν επιτρέπεται να υπακούσουμε. Σε καμία περίπτωση." 

Πρωτοπρ. Πέτρος Χιρς: "Μερικοί λένε: Θα κάνουμε υπόκλιση μπροστά στην εικόνα και δεν θα τη φυλάμε". 

Περί της εκκοσμίκευσης του Μυστηρίου της Ευχαριστίας λόγω Covid-19

Κώστας Νούσης 
Θεολόγος – φιλόλογος - Μ.Th.

Η κατάσταση άρχισε να ξεφεύγει ανησυχητικά. Με επίκεντρο, δυστυχώς, τον τρόπο μετάδοσης της Θείας Ευχαριστίας. 

Οι εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και οι ειδήσεις που καταφθάνουν, κυρίως από πλευράς ορθοδόξων επισκόπων και ιερέων, εξάπαντος αποκαρδιωτικές. 

Αναρωτιέσαι ολοένα και περισσότερο πού θα βρίσκουμε την Ορθοδοξία σε λίγα χρόνια… 

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι τα όρια ανάμεσα στον φονταμενταλισμό και στον υγιή ζηλωτισμό εύκολα μετακινούνται αυτές τις μέρες λόγω της απρόβλεπτης, για τις αμαρτίες μας, πανδημίας. 

Δεν μπορούμε, ωστόσο, να μη διαισθανθούμε ότι παραβιάζονται οι κόκκινες γραμμές και σε θέματα δογματικά, ουσιώδη της χριστιανικής πίστεως, η υπέρβαση των οποίων αποδομεί σταδιακά το όλο οικοδόμημα της Εκκλησίας. 

Ας περιπτωσιολογήσουμε ενδεικτικά. Όταν ξέσπασε η σύγχρονη λοιμική, αυθαιρέτησαν διάφορες Τοπικές Εκκλησίες στον τρόπο μετάδοσης της Θ. Κοινωνίας. 

Είδαμε πλαστικά κουταλάκια, απολυμαντικά και άλλα συναφή. Στην αρχή τρομάξαμε οι περισσότεροι.  

Βλέπουμε, εντούτοις, να παγιώνονται τα τραγελαφικά αυτά φαινόμενα στην μετά-covid εποχή, στην οποία εισήλθαμε πανηγυρικά. 

Στην Αυστρία ο Αρχιεπίσκοπος δήλωσε ότι θα τελείται η λειτουργία του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, δηλαδή χωριστά Άρτος και Οίνος. 

Και ερωτώ: άντε και ο άρτος είναι χωριστά, ο οίνος δεν είναι από κοινό αγιοπότηρο; Και δεν κοινώνησε από αυτό προηγουμένως ο ιερέας; Οπότε, μηδέν εις το πηλίκο. 

Ο Γερμανίας, επίσης, «υπετάγη» στις κρατικές διαταγές και διέταξε Λειτουργία άνευ Κοινωνίας, πρωτοφανές στα εκκλησιαστικά χρονικά – και αντιδογματικό, εφόσον καταλύεται η ίδια η κοινωνική φύση της Ευχαριστίας. 

Σε άλλη περίπτωση – Σέρβος Επίσκοπος – αφήνει τον εμβαπτισμένο Άρτο επί του μάκτρου, ώστε να τον λάβει ιδιοχείρως ο κάθε πιστός! 

Και όλα αυτά, ίνα μη μιανθώμεν από τα άχραντα και αμόλυντα Μυστήρια του Χριστού μας… 

Υπείκοντες στους άθεους και αντίχριστους νόες που δεν πιστεύουν σε τίποτε έξω από το εγώ τους. 

Το πιο τραγικό το άφησα για το τέλος: πήγε Ουκρανός ιερέας και τέλεσε τη Θεία Λειτουργία μέσα από το διαδίκτυο! 

Σε σύνδεση με τους πιστούς, προφανώς μέσω skype, έβαλε ο καθένας το ποτηράκι με το κρασί και λίγο ψωμάκι μπροστά στις οθόνες των υπολογιστών τους και ο ιερεύς διάβασε την ευχή της μεταβολής και έτσι κοινώνησαν, υποτίθεται, όλοι τους! 

Τι δείχνουν όλα αυτά και για ποιον λόγο είναι απορριπτέα; Το πρώτο είναι το χάος που επικρατεί και η ασυμφωνία ανάμεσα στους Ορθοδόξους. 

Αν υπήρχε περισσότερος σεβασμός στο Συνοδικό σύστημα και στο κέντρο, που είναι σήμερα το Φανάρι, δεν θα είχαμε όλα αυτά τα δυσάρεστα έως ανεπίτρεπτα πεπραγμένα. 

Αντί να τελούμε Λειτουργίες μέσω internet και να πλησιάζουμε σε πολλά – ανησυχητικό φαινόμενο – τις πρακτικές των ρωμαιοκαθολικών (π.χ. η εμβαπτισμένη θεία Κοινωνία που δίδεται στο χέρι λίγο απέχει από την όστια) θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για καλύτερο συντονισμό και συνεννόηση, πράγμα που στερούνταν η αρχαία Εκκλησία λόγω απουσίας της σχετικής τεχνογνωσίας και τεχνολογίας. 

Τουναντίον, βλέπουμε μια Ορθοδοξία «μπάχαλο» σε παγκόσμιο επίπεδο, κάμνοντας ο καθένας ό,τι του καπνίσει και χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες. 

Το πιο ουσιαστικό τώρα: και τι πειράζει να υπάρχει ευελιξία στις λειτουργικές πρακτικές; Η απάντηση είναι ότι ήδη αυτή υπάρχει. 

Και θεολογικά ορίζεται ως «οικονομία». Όμως έχει και όρια. Όπως λέει και ο μέγας Παύλος: «πάντα μοι έξεστιν, αλλ’ ου πάντα συμφέρει». 

Και δεν συμφέρει επ’ ουδενί την Εκκλησία μας αυτή η εκκοσμικευτική κατρακύλα, στην οποία διαβλέπουμε έναν κοινό παρονομαστή: την έλλειψη της ορθόδοξης ευλάβειας και τη διάβρωση της ορθόδοξης παράδοσης. 

Αυτά, άλλωστε, είναι, μαζί με τον μυστικό ησυχαστικό χαρακτήρα της, τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά της Ορθόδοξης Εκκλησίας και γι’ αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να τα προστατεύσουμε ως κόρη οφθαλμού. 

Με αυτά τα χαρακτηριστικά, σε αντίθεση με τις ετερόδοξες χριστιανικές κοινότητες, διαφύλαξε η Εκκλησία την αλήθεια του χριστιανισμού από τις δαιμονικές και εγκοσμιοκρατικές αλλοιώσεις. 

Τό πε­ρι­ε­χό­με­νο καί οἱ συμ­βο­λι­σμοί τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως (Β΄ΜΕΡΟΣ)

✓ Οἱ πρό­δρο­μοι τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου 

  Ἡ ἔ­λευ­ση τοῦ «Ἀν­τι­χρί­στου», πού πε­ρι­γρά­φε­ται στήν ἱ­ε­ρά Ἀ­πο­κά­λυ­ψη, εἶ­ναι αὐ­τή πού θά ση­μά­νει τό τέ­λος τοῦ πα­ρόν­τος κό­σμου. 

  Πολ­λές φο­ρές μέ­σα στήν ἱ­στο­ρί­α ἔ­χουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεῖ γε­γο­νό­τα πού θυ­μί­ζουν τίς ἐ­σχα­το­λο­γι­κές εἰ­κό­νες τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως. Με­γά­λα δει­νά γιά τήν ἀν­θρω­πό­τη­τα, δι­ωγ­μοί κα­τά τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τοῦ Χρι­στοῦ, με­γά­λη ἀ­πο­στα­σί­α τῶν ἀν­θρώ­πων. Ἐ­πί­σης πολ­λοί «ἀν­τί­χρι­στοι» ἔ­χουν γεν­νη­θεῖ καί ἔ­χουν βυ­θί­σει τήν ἀν­θρω­πό­τη­τα στόν πό­νο καί τήν ὀ­δύ­νη. Ἔ­τσι νο­εῖ­ται καί τό «παι­δί­α, ἐ­σχά­τη ὥ­ρα ἐ­στί, κα­θώς ἠ­κού­σα­τε ὅ­τι ὁ ἀν­τί­χρι­στος ἔρ­χε­ται, καί νῦν ἀν­τί­χρι­στοι πολ­λοί γε­γό­να­σι» (Α΄ Ἰ­ω. 2,18). 

  Ὁ Ἅγ. Ἰ­ω­άν­νης ὁ Δα­μα­σκη­νός, ἀν­τι­πα­ρα­βάλ­λον­τας τούς προ­δρο­μι­κούς ἀν­τι­χρί­στους μέ τόν Ἀν­τί­χρι­στο ὡς ἱ­στο­ρι­κό πρό­σω­πο στά ἔ­σχα­τα τῆς ἱ­στο­ρί­ας, γρά­φει στό λό­γο του πε­ρί τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου: «Χρή γι­νώ­σκειν, ὅ­τι δεῖ τόν ἀν­τί­χρι­στον ἐλ­θεῖν. Πᾶς μέν οὖν ὁ μή ὁ­μο­λο­γῶν τόν Υἱ­όν τοῦ Θε­οῦ ἐν σαρ­κί ἐ­λη­λυ­θέ­ναι καί εἶ­ναι Θε­όν τέ­λει­ον καί γε­νέ­σθαι ἄν­θρω­πον τέ­λει­ον με­τά τοῦ εἶ­ναι Θε­όν ἀν­τί­χρι­στός ἐ­στιν. Ὅ­μως ἰ­δι­ο­τρό­πως καί ἐ­ξαι­ρέ­τως Ἀν­τί­χρι­στος λέ­γε­ται ὁ ἐ­πί τῇ συν­τε­λεί­ᾳ τοῦ αἰ­ῶ­νος ἐρ­χό­με­νος.­.­.­» (Ἰ­ω. Δα­μα­σκη­νοῦ, Πε­ρί Ἀν­τι­χρί­στου, Ε­ΠΕ, τόμ. 1, σελ. 554). 

✓ Τό ἐκ τῆς θα­λάσ­σης θη­ρί­ο πού εἶ­ναι ὁ Ἀν­τί­χρι­στος 

  «Καὶ ἐ­στά­θην ἐ­πὶ τὴν ἄμ­μον τῆς θα­λάσ­σης· καὶ εἶ­δον ἐκ τῆς θα­λάσ­σης θη­ρί­ον ἀ­να­βαῖ­νον» (Ἀ­ποκ. 13, 1-2). Σύμ­φω­να μέ τούς Ἁ­γί­ους Πα­τέ­ρες καί τούς λοι­πούς ἑρ­μη­νευ­τές τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως, τό ἐκ τῆς θα­λάσ­σης προ­ερ­χό­με­νο θη­ρί­ο θά εἶ­ναι ὁ Ἀν­τί­χρι­στος. Θά εἶναι ἕνας πραγ­μα­τι­κός ἄν­θρω­πος πού θά δρά­σει «κα­τ’ ἐ­νέρ­γειαν τοῦ σα­τα­νᾶ» (Β΄ Θεσ. 2, 9). «Καὶ ἔ­δω­κεν αὐ­τῷ ὁ δρά­κων τὴν δύ­να­μιν αὐ­τοῦ καὶ τὸν θρό­νον αὐ­τοῦ καὶ ἐ­ξου­σί­αν με­γά­λην» (Ἀ­ποκ. 13, 2). 

  Ὁ Ἀν­τί­χρι­στος θά εἶ­ναι πο­λι­τι­κός ἄρ­χον­τας καί δυ­νά­στης, θά δι­α­θέ­τει ἀ­συ­να­γώ­νι­στη στρα­τι­ω­τι­κή καί πο­λι­τι­κή δύ­να­µ­η καί θά ἱ­δρύ­σει ἕ­να κρά­τος, ὡς πλα­νη­τάρ­χης, πε­ρι­λα­µ­βά­νον­τας στούς κόλ­πους του ὅ­λους τούς λα­ούς τῆς γῆς, ἀ­νε­ξαρ­τή­τως θρη­σκεύ­µ­α­τος καί χρώ­µ­α­τος. Ἐ­πί­σης θά ἐ­πι­δι­ώ­ξει ὄ­χι ἁ­πλά τήν ἰ­σο­θε­ΐ­α, ὅ­πως ἔ­πρα­ξε ὁ Ἑ­ω­σφό­ρος, πρίν τήν δη­µ­ι­ουρ­γί­α τοῦ ἀν­θρώ­που, ἀλ­λά τήν ὑ­περ­θε­ΐ­α, δη­λα­δή θά θε­λή­σει ἀ­λα­ζο­νι­κά νά ὑ­ψω­θεῖ πά­νω ἀ­πό τόν Τρι­α­δι­κό Θε­ό. 

  Θά εἶ­ναι «ὁ ἀν­τι­κεί­με­νος καί ὑ­πε­ραι­ρό­με­νος ἐ­πί πάν­τα λε­γό­με­νον Θε­όν ἤ σέ­βα­σμα, ὥ­στε αὐ­τόν εἰς τόν να­όν τοῦ Θε­οῦ ὡς Θε­όν κα­θί­σαι, ἀ­πο­δει­κνύν­τα ἑ­αυ­τόν ὅ­τι ἐ­στί Θε­ός» (μτφ: «αὐ­τός πού ἐ­πα­να­στα­τεῖ καί ση­κώ­νει τό κε­φά­λι ἐ­ναν­τί­ον κά­θε ὄν­τος πού λέ­γε­ται Θε­ός ἤ λα­τρεύ­ε­ται, ὥ­στε νά κα­θί­σει σάν Θε­ός στό να­ό τοῦ Θε­οῦ μέ τήν ἀ­ξί­ω­ση ὅ­τι εἶ­ναι αὐ­τός Θε­ός») (Β΄ Θεσ. 2, 4). 

Πῶς θ’ ἀντιδράσουμε σ’ ἕναν διωγμό τῆς Ἐκκλησίας;

Πρίν ἀπό 30 χρόνια καί πλέον, στίς 9-11-1986, ὁ γνωστός σέ ὅλους γιά τό πλῆθος τῶν ὁμιλιῶν του μακαριστός π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος, ἡγούμενος τῆς Ἱ. Μ. Κομνηνείου Στομίου Λαρίσης, ἀπάντησε σέ παιδιά τοῦ κατηχητικοῦ σέ ἀπορία τους σχετικά μέ τό θέμα τοῦ διωγμοῦ ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας. Θεωροῦμε τό ὅλο θέμα ἄκρως ἐπίκαιρο, γι' αὐτό καί τό παραθέτουμε σέ μορφή ἀπομαγνητοφωνημένου κειμένου.

ΑΠΟΡΙΑ 

α) Πῶς θ’ ἀντιδράσουμε σ’ ἕναν διωγμό τῆς Ἐκκλησίας; β) Κατανοοῦμε σήμερα τό μαρτύριο; 

ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ 

Ἄν τό θέλετε, δέν ἔχει παύσει ποτέ ὁ διωγμός. Καί δέν ἔχει γίνει ποτέ καμμία ἀνακωχή. Ἁπλῶς μπορεῖ κάποιος τόπος νά ἔχει κάποια εἰρήνη γιά μιά στιγμή, ἕνας ἄλλος τόπος ὅμως ἔχει πόλεμο, ἔχει διωγμό. Αὐτό ἀπό τήν ἀρχαιότητα. Θά δοῦμε μέσα στήν Ἁγία Γραφή, στό βιβλίο τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, ὅτι ἡ Ἰουδαία, λέγει, εἶχε εἰρήνη. Δηλ. ἡ Ἐκκλησία στήν Ἰουδαία εἶχε εἰρήνη. Δηλ. δέν εἶχε διωγμό. Μποροῦσε ὅμως κάποιος ἄλλος διωγμός παραπέρα νά ἐγίνετο. Ἔτσι ἡ Ἐκκλησία, εἴτε σ’ αυτόν τόν τόπο, εἴτε σ’ ἐκεῖνον τόν τόπο, πάντοτε ἔχει διωγμό ἀπό τόν καιρό πού ἐνεφανίσθη. 

Θά λέγαμε ὅτι στήν Ἑλλάδα δέν ἔχουμε διωγμό. Μπορεῖ ὅμως αὔριο τό πρωί, προσέξτε με, αὔριο τό πρωί, μή σᾶς κάνει ἐντύπωση, νά δεῖτε νά βγαίνει κάποιος νόμος, κάτι, δέν ξέρω τί, καί νά στρέφεται ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας. Θά μοῦ πεῖτε... καλά, ἔτσι, αὔριο τό πρωί; Ἔ, καλά, θέλω νά πῶ ὅτι... πάρα πολύ γρήγορα, πάρα πολύ σύντομα. 

Ἀλλά, ὅταν λέμε διωγμό, τί ἐννοοῦμε; Ἐννοοῦμε ὅτι θά μᾶς δημεύσουν τήν περιουσία, ὅτι θά κλείσουν τούς ναούς; Τί ἀκριβῶς εἶναι ὁ διωγμός; Ὅτι θά ὑφιστάμεθα τό μαρτύριο; 

Βεβαίως, δέν εἶναι πάντοτε αὐτό ὁ διωγμός. Εἶναι κι ἄλλα πράγματα ὁ διωγμός. Μία πολιτεία μπορεῖ νά στρέφεται ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας. Ἐδῶ στήν Ἑλλάδα ἡ πολιτεία δέν εἶναι χωρισμένη ἀπό τήν Ἐκκλησία. Σ’ ἄλλους τόπους ἡ Ἐκκλησία εἶναι χωρισμένη ἀπό τήν πολιτεία. Τό νά ὑπάρχουν λοιπόν κάποια νομοθετήματα, κάποιες σχέσεις τέτοιες πού νά προσβάλλουν τήν Ἐκκλησία, αὐτό εἶναι συνηθέστατο. Αὐτό τό ζοῦμε καί σήμερα μέσα στήν Ἐκκλησία. Θά ἔχετε δεῖ πάρα πολλές φορές, θά ἔχετε ἀκούσει, θά ἔχετε διαβάσει ὅτι αὐτό ἀποτελεῖ στοιχεῖο διωγμοῦ κατά τῆς Ἐκκλησίας.  

Ἔτσι, ὁ διωγμός δέν εἶναι κάτι πού μποροῦμε νά τό φανταστοῦμε, ὅπως στήν ἀρχαιότητα πού διαβάζουμε στά μαρτυρολόγια. Ὁ διωγμός μπορεῖ νά πάρει πάρα πολλές μορφές. Τό ὅτι μπορεῖ νά βγάλουμε τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ἀπό τά σχολεῖα, αὐτό εἶναι ἕνας διωγμός. Τό ὅτι μπορεῖ νά εἶναι τά βοηθήματα τῶν Θρησκευτικῶν, τῶν ἐγχειριδίων δηλ., ἀλλοιωμένα, κι αὐτό εἶναι ἕνας διωγμός, κ.ο.κ. 

Ἀλλά, σ’ ὅλες αὐτές τίς περιπτώσεις, τί θά μποροῦσε κανείς νά πεῖ; Ἤ καλύτερα, πρίν προχωρήσω σ’αὐτό, τί νομίζετε, ὅτι ὁ διωγμός αὐτός δέν ὑπάρχει μέσα στό σπίτι μας; Μιλᾶμε μόνο γιά κάτι πιό ἐξωτερικό; Ποιός σᾶς εἶπε ὅτι μπορεῖ νά ἔχετε ἀγαθές σχέσεις μέ τούς γονεῖς σας; Ἄν δέν πιστεύουν στόν Θεό, ἤ πιστεύουν, ἀλλά ἔχουν μία διαφορετική ἀντίληψη περί τοῦ Εὐαγγελίου καί δοῦν ἐσᾶς νά ζεῖτε μιά πνευματική ζωή, τί πιστεύετε, δέν μποροῦν νά ἀσκήσουν διωγμό;

Νά μή μπλέξουμε στά “γρανάζια” τῶν σχεδίων τῶν ἀνθρώπων. Ἐμεῖς νά δοῦμε τί σχέδια ἔχει ὁ Θεός.

ΛΟΓΟΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ 

ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΗΜΩΝ ΑΡΧΙΜ. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ 

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ 

ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΟΣΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΑΓ. ΟΡΟΥΣ 

ΕΠΙ ΤΗ ΕΟΡΤΗι ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (2020)

Ἀδελφοί καί Πατέρες, 

Εὐχαριστοῦμε πάνω ἀπό ὅλα τόν ἅγιο Θεό πού μᾶς ἀξίωσε νά φθάσουμε στήν ΣΤ΄ Ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν καί νά ἑορτάσουμε καί τόν Εὐαγγελισμό τῆς Παναγίας μας, πού εἶναι μία σωτήριος ἡμέρα γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους. Ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Παναγίας μας φανερώνει τήν ἄπειρη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο. Βλέπουμε ὅτι ὁ Θεός κυνηγάει τόν ἄνθρωπο γιά νά τόν σώσῃ. Καί τό σχέδιό του ἦταν νά γίνῃ καί ὁ Ἴδιος ἄνθρωπος γιά τήν δική μας σωτηρία. Ἀλλά φανερώνει, ὅπως ἀκούσαμε καί στήν ἀνάγνωσι ἀπό τόν λόγο τοῦ ἁγίου Νικολάου Καβάσιλα στόν Εὐαγγελισμό τῆς Θεοτόκου, τόν θησαυρό πού εἶχε μέσα στήν καρδιά της ἡ Παναγία μας, τήν ἀγάπη, τήν θυσία, τήν ὑπακοή, τήν ταπείνωσι, καί πρό παντός τήν πίστι καί τήν ἐμπιστοσύνη της στόν Θεό. Φανερώνει ἀκόμη καί τόν σεβασμό πού ἔχει ὁ Θεός στόν ἄνθρωπο. Δέν ἤθελε νἀ ἐπέμβῃ δυναμικά στήν Παναγία μας καί νά κατοικήσῃ μέσα της, προτοῦ νά πάρῃ καί τήν δική της συγκατάθεσι. Γι’ αὐτό μέχρι νά πῇ ἡ Παναγία μας τό «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ρῆμά σου» (Λουκ. α΄ 38) ὁ Θεός περίμενε. Καί ὅταν ἡ Παναγία μας παρεδόθη ἐξ ὁλοκλήρου στόν Θεό, τότε ἔγινε καί τό μέγα μυστήριο τῆς σωτηρίας μας καί ἀρχίζει ἀπό ἐκείνη τήν στιγμή τό ἔργο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου μέ τήν σάρκωσι τοῦ Θεοῦ Λόγου μέσα της. 

Γι’ αὐτό καί εὐχαριστοῦμε τήν Παναγία μας. Καί νά ξέρουμε, ὅτι κάθε φορά πού καί ἐμεῖς παραδιδόμαστε στόν Θεό καί λέμε: «ἰδού, Κύριε, ὁ δοῦλός σου· γένοιτό μοι κατά τό ρῆμά σου», τότε ἔρχεται καί σέ μᾶς μέσα καί κατοικεῖ τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, καί γινόμαστε ἄνθρωποι χαριτωμένοι. Ὁσάκις ὅμως ἐμεῖς παραβαίνουμε τόν νόμο τοῦ Θεοῦ, τότε φεύγει καί ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ. Εἶναι παράδειγμα γιά μᾶς ἡ Παναγία. 

Βλέπουμε ὅτι ἡ Παναγία πάντοτε εἶχε μία ἀνάπαυσι μέσα της, μία εἰρήνη. Καί μετά, ὅταν πῆγε στήν Βηθλεέμ γιά νά γεννήσῃ τόν Χριστό, δέν στενοχωριόταν πού δέν εὕρισκε τόπο γιά νά γεννήσῃ καί ὅτι χρειάσθηκε νά πάῃ σέ ἕνα σπήλαιο. 

Διότι ἤξερε ὅτι ἦταν στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Εἶχε τόν Θεό προστάτη. Γι’ αὐτό πάντοτε εἶχε μία εἰρήνη, μία ἀγαλλίασι μέσα της, μία ἀνάπαυσι. Καί ὅταν ἔφυγε στήν Αἴγυπτο, τό ἴδιο. Καί ὅταν ἐπέστρεψαν πάλι πίσω στήν Ναζαρέτ, εἶχε ἡ Παναγία μας αὐτήν τήν εἰρήνη καί τήν ἀνάπαυσι μέσα της, διότι εἶχε τήν πίστι καί τήν ἐμπιστοσύνη της στόν Θεό. 

Ἔτσι καί ἐμεῖς, πού γινόμαστε μοναχοί καί ἀφιερωνόμαστε στόν Θεό,πρέπει νά ἔχουμε αὐτή τήν ἐμπιστοσύνη καί αὐτή τήν πίστι στόν Θεό. Φέτος μέ τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ κάναμε καί πέντε Μεγαλοσχήμους Μοναχούς καί ἀκούσαμε τίς ὑποσχέσεις πού δίνει ὁ μοναχός, ὅτι πρέπει τά πάντα νά ἐγκαταλείψῃ γιά νά ἀγαπήσῃ τόν Θεό. Ὁ σκοπός μας εἶναι νά ἀγαπήσουμε τόν Θεό. Καί ἄν τό πετύχουμε αὐτό καί ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί δέν κλονίζεται ἡ πίστις μας καί ἡ ἐμπιστοσύνη μας σ’ Αὐτόν –ἐξ ἄλλου γι’ αὐτό ἐρχόμαστε στό μοναστήρι, ἐπειδή ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στόν Θεό–, τότε πάντοτε θά εἴμαστε ἀναπαυμένοι. Ὅ,τι καί νά συμβαίνῃ στήν ζωή μας, θά εἶναι γιά μᾶς μία ἀνάπαυσις, γιατί ξέρουμε ὅτι μέ ὅλα τά γεγονότα τῆς ζωῆς μας ὁ Θεός ἑτοιμάζει τήν σωτηρία μας. Διότι αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τοῦ Θεοῦ: Νά σώσῃ τόν ἄνθρωπο. 

Τώρα, βλέπετε, ἔχουμε καί αὐτή τήν περίπτωσι μέ τόν κορονοϊό, ἐξ αἰτίας τοῦ ὁποίου ὑπάρχει μία ταραχή σ’ ὅλο τόν κόσμο. Ἐμεῖς ὀφείλουμε νά ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στόν Θεό. Ἀκούονται πολλά σενάρια. Ὅμως νά μή ἐμπιστεύεστε στό κάθε τί πού ἀκοῦτε, διότι ὁ κόσμος ἔχει τά σχέδιά του. Ἀλλά καί ὁ Θεός ἔχει τά δικά Του σχέδια. Πάνω ἀπό ὅλα εἶναι ὁ Χριστός. Ὁ Κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου εἶναι ὁ Χριστός. Ὁ Κύριος τῆς ἱστορίας εἶναι ὁ Θεός· δέν εἶναι οἱ ἄνθρωποι. Μποροῦν οἱ ἄνθρωποι νά λένε ὅ,τι θέλουν, νά προγραμματίζουν ὅ,τι θέλουν. Καί δέν θά μᾶς σώσῃ οὔτε ἡ Ἀμερική οὔτε ἡ Ρωσία οὔτε ἡ Κίνα… οὔτε ἄλλο τίποτε ἀπό τά τοῦ κόσμου· θά μᾶς σώσῃ μόνο ὁ Θεός. Νά μή μπλέξουμε σ’ αὐτά τά “γρανάζια” τῶν σχεδίων τῶν ἀνθρώπων. Ἐμεῖς νά δοῦμε τί σχέδια ἔχει ὁ Θεός. Σ’ ἐκεῖνα νά ἐμπλακοῦμε, νά ἀνακατευτοῦμε, σ’ ἐκεῖνα πού ὁ Θεός θέλει γιά μᾶς. Καί τί θέλει ὁ Θεός ἀπό μᾶς; Ὁ Θεός θέλει τήν μετάνοιά μας!

Τό πε­ρι­ε­χό­με­νο καί οἱ συμ­βο­λι­σμοί τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως

     Πα­ρα­τη­ρών­τας τίς σύγ­χρο­νες θρη­σκευ­τι­κές, κοι­νω­νι­κές, πο­λι­τι­κές καί οἰ­κο­νο­μι­κές ἐ­ξε­λί­ξεις καί ὅ­λα ὅ­σα δι­α­δρα­μα­τί­ζον­ται τό­σο σέ ἐ­θνι­κό ὅ­σο καί σέ παγ­κό­σμιο ἐ­πί­πε­δο, δι­α­πι­στώ­νουμε ὅ­τι δι­α­μορ­φώ­νε­ται καί ἰ­σχυ­ρο­ποι­εῖ­ται μί­α παγ­κό­σμια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ἡ ὁ­ποί­α δέν εἶ­ναι κα­τά Θε­όν, ἀλ­λά ἀν­τί­θε­τα ἐ­πι­δι­ώ­κει νά ἀλ­λοι­ώ­σει καί νά ἐ­ξο­βε­λί­σει κά­θε τι χρι­στι­α­νι­κό καί ἀ­λη­θι­νό ἀ­πό τήν ζω­ή τῶν ἀν­θρώ­πων. 

    Αὐτή ἡ ὁλοένα καί περισσότερο καί ἐμφανέστερα διαμορφούμενη ἀντίθεη παγκόσμια κυριαρχία, καθώς καί τό μέγεθος τῆς ἀποστασίας τῆς ἐποχῆς μας, παίρνει ἔντονες ἀποκαλυπτικές καί ἐσχατολογικές διαστάσεις καί μᾶς ἀνάγει ἄμεσα στά γεγονότα τῆς Ἀποκαλύψεως. 

   Γιά τό λόγο αὐτό κρίναμε σκόπιμο νά ἀναδημοσιεύσουμε τμηματικά σχετικά ἀποσπάσματα τοῦ περιοδικοῦ «Ἡ ἄρνηση τῆς Κάρτας τοῦ Πολίτη ὡς Ὁμολογία Πίστεως» τοῦ ἀρχιμ. Ἀθανασίου Ἀναστασίου, ἐκδ. Σύναξη Ρωμηῶν «ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ», Ἰανουάριος 2016.

Τό πε­ρι­ε­χό­με­νο καί  οἱ συμ­βο­λι­σμοί τῆς  Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως

(Α΄ΜΕΡΟΣ)

 ✓ Εἰσαγωγικά 

  Τό ἱερό Βι­βλί­ο τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως εἶ­ναι τό τε­λευ­ταῖ­ο βι­βλί­ο τῆς Και­νῆς Δι­α­θή­κης. Γρά­φη­κε στό νη­σί τῆς Πά­τμου, ἀ­πό τόν Εὐ­αγ­γε­λι­στή Ἰ­ω­άν­νη πρίν ἀ­πό 1900 χρό­νια. Ἀ­πο­τε­λεῖ τήν κα­τα­κλεί­δα τῆς Ἁ­γί­ας Γρα­φῆς καί ἔ­χει ἀν­τι­στοι­χί­α μέ τό πρῶ­το Βι­βλί­ο, τήν Γέ­νε­ση. 

  Με­τα­ξύ Γε­νέ­σε­ως καί Ἱ­ε­ρᾶς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως δη­μι­ουρ­γεῖ­ται ὁ ἄ­ξο­νας Πτώ­ση-Σω­τη­ρί­α. Ἡ Γέ­νε­ση ἀ­να­φέ­ρε­ται στήν Δη­μι­ουρ­γί­α τοῦ κό­σμου, τοῦ Ἀν­θρώ­που καί τήν πτώ­ση του. Ἡ Ἀ­πο­κά­λυ­ψη πε­ρι­γρά­φει μέ προ­φη­τι­κό τρό­πο τήν πο­ρεί­α τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας καί τῆς Δη­μι­ουρ­γί­ας μέ­σα στήν ἱ­στο­ρί­α, τήν ἀ­να­γέν­νη­ση τοῦ ἀν­θρώ­που, τήν ἀ­να­δη­μι­ουρ­γί­α τοῦ κτι­στοῦ κό­σμου καί τήν αἰ­ώ­νια δό­ξα τους. 

  Ἡ ἱ­στο­ρί­α τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως πε­ρι­έ­χει, σέ συν­το­μί­α, τό Μυ­στή­ριο τῆς Θεί­ας Οἰ­κο­νο­μί­ας, ἀ­πό τήν Ἐ­ναν­θρώ­πηση τοῦ Θε­οῦ Λό­γου μέ­χρι τήν ἔν­δο­ξη Δευ­τέ­ρα τοῦ Χρι­στοῦ Πα­ρου­σί­α. Ἡ ἀ­να­φο­ρά αὐ­τή ἀ­πο­τε­λεῖ καί τήν κεν­τρι­κή ἰ­δέ­α τοῦ Ἱ­ε­ροῦ Βι­βλί­ου. 

  Ἡ Ἀ­πο­κά­λυ­ψη δέν εἶ­ναι ἕ­να ἁ­πλό προ­φη­τι­κό βι­βλί­ο μέ τήν στε­νή ἔν­νοι­α τοῦ ὅ­ρου. Ἀν­τί­θε­τα, τά ὅ­σα ἀ­να­φέ­ρον­ται σ’ αὐ­τή ἔ­χουν σκο­πό τήν ἐ­νί­σχυ­ση τοῦ θρη­σκευ­τι­κοῦ φρο­νή­μα­τος τῶν πι­στῶν καί μά­λι­στα σέ μιά ἐ­πο­χή ὑ­πο­βάθ­μι­σης καί δι­ά­βρω­σής του, ὅ­πως ἡ ση­με­ρι­νή. Δέν εἶναι, ἐπίσης, ἕνα βιβλίο πού πε­ρι­γρά­φει τήν ἔ­λευ­ση τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου, ὅ­πως λαν­θα­σμέ­να πι­στεύ­ουν οἱ πε­ρισ­σό­τε­ροι. Κεν­τρι­κό ση­μεῖ­ο ἀ­να­φο­ρᾶς της ἀ­πο­τε­λεῖ ἡ πο­ρεί­α τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τοῦ Χρι­στοῦ μέ­σα στήν ἱ­στο­ρί­α καί ἡ ἔν­δο­ξη Δευ­τέ­ρα ἔ­λευ­σή Του. Γι’ αὐτό καί κυριαρχεῖται ἀπό ἕνα καθαρό χρι­στο­κεν­τρι­κό καί ἐλ­πι­δο­φό­ρο πνεῦ­μα. 

  Ἡ ὅ­λη ἀ­να­φο­ρά στίς δο­κι­μα­σί­ες καί τά δει­νά πού θά πλή­ξουν τούς πι­στούς τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας καί τήν παγ­κό­σμια κυ­ρι­αρ­χί­α τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου, δέν ἔ­χει σκο­πό τόν πα­νι­κό καί τήν τρο­μο­κρά­τη­ση τῶν πι­στῶν. Ἀν­τί­θε­τα, ἐ­πι­θυ­μεῖ νά τούς προ­ει­δο­ποι­ή­σει γιά τούς ἐ­περ­χό­με­νους πει­ρα­σμούς, ὥ­στε νά ἀ­πο­φευ­χθεῖ ὁ πι­θα­νός σκαν­δα­λι­σμός τους καί ἡ ἀ­δυ­να­μί­α τους στίς κρί­σι­μες ὧ­ρες τῆς θλί­ψης καί τοῦ δι­ωγ­μοῦ τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, κα­θώς, ἐ­πί­σης καί νά τούς δι­α­βε­βαι­ώ­σει γιά τήν τε­λι­κή νί­κη τοῦ Χρι­στοῦ καί τήν συν­τρι­βή τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου. 

  Τό γε­νι­κό­τε­ρο νό­η­μα πού προ­βάλ­λε­ται ἀ­πό τήν ἀ­νά­γνω­ση τοῦ ἱ­ε­ροῦ κει­μέ­νου εἶ­ναι ἡ ἀ­νάγ­κη γιά πνευ­μα­τι­κή ἐ­γρή­γορ­ση καί ἑ­τοι­μό­τη­τα τῶν πι­στῶν, ἡ ἐν­δυ­νά­μω­ση τῆς σχέ­σης τους μέ τόν Θε­ό καί ἡ καλ­λι­έρ­γεια ὁ­μο­λο­για­κοῦ καί μαρ­τυ­ρι­κοῦ φρο­νή­μα­τος. Εἶ­ναι τό πνεῦ­μα ἐ­γρη­γόρ­σε­ως, νή­ψε­ως καί ἀ­φυ­πνί­σε­ως πού πρέ­πει νά ἔ­χου­με ὡς χρι­στια­νοί καί ἡ ἀν­τί­θε­σή μας στίς δυ­νά­μεις τῆς ἀ­πο­στα­σί­ας καί ἡ ἄρ­νη­ση συ­σχη­μα­τι­σμοῦ μας μέ αὐ­τές. 

  Ἡ μά­χη αὐ­τή τῶν πι­στῶν μέ τίς ἀν­τί­θε­ες δυ­νά­μεις δέν ἀ­φο­ρᾶ ἀ­πο­κλει­στι­κά καί μό­νον τόν ἴ­διο τόν Ἀν­τί­χρι­στο ὡς ἱ­στο­ρι­κό πρό­σω­πο, ὅ­ταν αὐ­τός θά ἔρ­θει καί θά ζή­σει μέ­σα στήν ἱ­στο­ρί­α. Εἶ­ναι ἡ μά­χη ἐ­νάν­τια καί σέ ὅ­λες τίς ἀν­τί­χρι­στες δυ­νά­μεις, τίς προ­δρο­μι­κές τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου. 

  Κύ­ριο θέ­μα τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως ἀ­πο­τε­λεῖ ὁ ἀ­γώ­νας τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας καί ἡ τε­λι­κή νί­κη Της κα­τά τῶν ἀν­τι­θέ­ων δυ­νά­με­ων, τῶν δυ­νά­με­ων δη­λα­δή τοῦ Ἀν­τι­χρί­στου, ἐ­νῶ σκο­πός της εἶ­ναι ἡ προ­πα­ρα­σκευ­ή τῶν πι­στῶν γιά τίς θλί­ψεις πού θά ἀ­κο­λου­θή­σουν καί ἡ πα­ρη­γο­ρί­α τους γιά τήν θε­τι­κή ἔκ­βα­ση τοῦ ἀ­γώ­να. 

  Κύ­ρια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά τοῦ Βι­βλι­κοῦ κει­μέ­νου εἶ­ναι ὁ προ­φη­τι­κός λό­γος, ὁ συμ­βο­λι­κός χα­ρα­κτή­ρας καί ὁ ἀ­πο­κα­λυ­πτι­κός τρό­πος μέ τόν ὁ­ποῖ­ο γί­νον­ται γνω­στά αὐ­τά τά ὁ­ποῖ­α θά συμ­βοῦν. Τά ἐ­ξι­στο­ρού­με­να γε­γο­νό­τα πε­ρι­γρά­φον­ται μέ­σα ἀ­πό ὁ­ρά­μα­τα, πα­ρα­στά­σεις καί εἰ­κό­νες.

 ✓ Ἡ πο­ρεί­α τῶν γε­γο­νό­των πρός τά ἔ­σχα­τα

  Ἡ πε­ρι­γρα­φή τῶν γε­γο­νό­των τῆς Ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως γί­νε­ται μέ­σα ἀ­πό τρεῖς κύ­κλους ὀ­πτα­σια­κῶν εἰ­κό­νων, τίς ἀ­πει­κο­νί­σεις τῶν ἑ­πτά σφρα­γί­δων, τῶν ἑ­πτά σαλ­πι­σμά­των καί τῶν ἑ­πτά φια­λῶν.

  Ἔ­χουν δι­α­τυ­πω­θεῖ δι­ά­φο­ρες θε­ω­ρί­ες γιά τήν ἑρ­μη­νεί­α τῆς χρο­νι­κῆς σχέ­σης τῶν γε­γο­νό­των αὐ­τῶν. Ἡ πρώ­τη, ἡ κυ­κλι­κή θε­ω­ρί­α, ὑ­πο­στη­ρί­ζει τήν πα­ράλ­λη­λη ἐ­πα­νά­λη­ψη τῶν ἴ­δι­ων γε­γο­νό­των μέ­σα στόν ἱ­στο­ρι­κό χρό­νο. Ἡ δεύ­τε­ρη, ἡ χρο­νο­λο­γι­κή, ὑ­πο­στη­ρί­ζει τήν εὐ­θύ­γραμ­μη ἤ πε­ρι­ο­δι­κή ἐ­ξέ­λι­ξη τῶν γε­γο­νό­των, δη­λα­δή τό κά­θε γε­γο­νός προ­ϋ­πο­θέ­τει τήν ὁ­λο­κλή­ρω­ση τοῦ προ­η­γου­μέ­νου.

  Σύμ­φω­να μέ τόν Καθ. Π. Μπρα­τσι­ώ­τη «Ἡ πι­θα­νω­τέ­ρα .­.. γνώ­μη εἶ­ναι ἡ συν­δυ­ά­ζου­σα ἀμ­φο­τέ­ρας τάς μνη­μο­νευ­θεί­σας θε­ω­ρί­ας καί πα­ρα­δε­χο­μέ­νη τήν ἐν δι­α­φό­ροις πα­ραλ­λή­λοις κύ­κλοις ἐ­πα­νά­λη­ψιν τῶν αὐ­τῶν γε­γο­νό­των, ἀλ­λά με­τά προ­ϊ­ού­σης εὐ­ρύ­τη­τος καί σα­φη­νεί­ας» (Π. Μπρα­τσι­ώ­του, Ἡ  Ἀ­πο­κά­λυ­ψις τοῦ Ἀ­πο­στό­λου Ἰ­ω­άν­νου, Ἀ­θή­να 1950, σελ. 9-10). 

  Ὁ  Σεβ. Μη­τρο­πο­λί­της Γόρ­τυ­νος καί Κα­θη­γη­τής τῆς Εἰ­σα­γω­γῆς καί Ἑρ­μη­νεί­ας τῆς Πα­λαι­ᾶς Δι­α­θή­κης στή Θε­ο­λο­γι­κή Σχο­λή τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Ἀ­θη­νῶν, κ. Ἰ­ε­ρε­μί­ας, πα­ρα­τη­ρεῖ σχε­τι­κά: «Σέ μί­α ἐ­πο­χή συμ­βαί­νουν τά γε­γο­νό­τα τῆς Ἀ­πο­κά­λυ­ψης κα­τά ἕ­να μι­κρό κύ­κλο, κα­τά κά­ποι­α ἔν­τα­ση. Ἀλ­λά καί σὲ ἄλ­λη ἐ­πο­χὴ θὰ συμ­βοῦν τὰ ἴ­δια γε­γο­νό­τα κα­τὰ με­γα­λύ­τε­ρο κύ­κλο, κα­τὰ με­γα­λύ­τε­ρη ἔν­τα­ση. Καὶ τε­λι­κά, σὲ μί­α ἄλ­λη ἐ­πο­χὴ θὰ συμ­βοῦν τὰ γε­γο­νό­τα αὐ­τά, τὰ ση­μεῖ­α αὐ­τὰ τῆς Ἀ­πο­κά­λυ­ψης, κα­τὰ πο­λὺ ἰ­σχυ­ρὴ ἔν­τα­ση, σὲ πο­λὺ-πο­λὺ εὐ­ρύ­τε­ρο κύ­κλο, ὁ­πό­τε εἴ­μα­στε στὶς πα­ρα­μο­νὲς τῆς δεύ­τε­ρης πα­ρου­σί­ας τοῦ Χρι­στοῦ» (h­t­tp:­//w­ww.a­g­i­a­z­o­ni.gr/­).

Ένας πρωτοφανής και ιδιότυπος διωγμός εναντίον της Εκκλησίας

Ένας Πρωτοφανής Ιδιότυπος Δ... by EpomeniToisAgPatrasi on Scribd